Het terugtrekken van de zintuigen
De ontelbare beelden en geluiden die dagelijks op ons afkomen, zetten onze binnenwereld continue in beweging. Ook geuren, gevoelens en smaken laten een indruk achter. In de yoga worden dit vritti’s (wervelingen van energie) genoemd. Hoe meer indrukken we binnenkrijgen, hoe meer energie ons brein nodig heeft om deze te verwerken.
Het is dan ook niet zo gek dat als je je ogen sluit om te mediteren, je hoofd niet direct leeg is. Pratyahara bekent letterlijk het terug trekken van de zintuigen uit de corresponderende objecten.
In deze vijfde stap van het achtvoudig pad sluiten we de zintuigen tijdelijk af, zodat onze geest minder indrukken te verwerken krijgt en je je beter kunt concentreren. In de oude yogateksten staan niet veel concrete oefeningen voor de beoefening van pratyahara beschreven. De verstilling ontstaat namelijk als 
vanzelf door regelmatig de andere stappen van het yogapad te beoefenen. De geest wordt automatisch rustiger en de aandacht keert meer naar binnen.
Zelf vind ik het heerlijk om tijdens de oefeningen, mijn ogen te sluiten, zodat ik mezelf dan veel beter kan concentreren op wat ik doe en ervaar. Dan ben ik met mezelf bezig en word ik minder afgeleid door anderen of andere dingen. Niet horen, niet zien en zwijgen, is hier ook wel van toepassing.
Oefening: de zoemende bij.
Kom in kleermakerszit. Met de duimen sluit je losjes je oren, met je wijsvingers je ogen, met de middelvingers je neusgaten, je ringvingers liggen op de bovenlip, je pinken op de kin. Adem in door de neus en adem neuriënd uit, waarbij je een regelmatige toon laat horen als van een bij.
Je zintuigen gedragen zich soms als wilde paarden, die alle kanten op willen. Met een rustige adem houd je ze in bedwang, en daardoor kalmeert ook je geest. 
Dit is een manier om bij jezelf naar binnen te gaan en bij je intuïtie te komen. Maar je zintuigen beteugelen, hoe doe je dat? Het is een kwestie van focussen: stel je niet open voor allerlei impulsen, maar richt je op je doel. Ga je appels kopen, kom dan alleen met appels terug en niet met een tas vol andere boodschappen. De commercie is erop ingesteld je zoveel mogelijk te verleiden; je zintuigen te prikkelen met aantrekkelijke beelden, geluiden en geuren om je in een bepaalde stemming te brengen.. Het gaat er niet om je gelukkig te maken, maar om te zorgen dat je iets koopt. In onze consumptiemaatschappij is prayahara heel erg nodig.
Kik op afbeelding om te vergroten
.
.
